सामुदायीक विद्यालयको सिकाई उपलब्धी

६० प्रतिशत विद्यार्थीले ‘अ,आ–क,ख’ जान्दैनन

गोपाल शर्मा भट्टराई

दाङ - प्राथामिक तहमा पढने ६०प्रतिशत विद्यार्थीहरुले अ,आ क, ख नजान्ने गरेको पाइएके छ । दाङका मानपुर, डुरुवा, ढिकपुर उरहरी तथा बाकेको विनौना र बैजापुर गाविसका सामुदायिक विद्यालयमा अध्धयनरत विद्यार्थीको यो अवस्था रहेको एक सर्वेक्षणले त्यस्तो देखाएको छ । विश्व शिक्षाले गरेको एक अध्ययनले साुमदायीक विद्यालयमा अध्ययन गर्ने विद्यार्थी अवस्था त्यस्तो देखाएको हो । ६ गाविसमा रहेका सबै सामुदायिक विद्यालयहरुका कक्षा १ देखि ३ सम्ममा विद्यार्थीहरुमा गरिएके सर्बेक्षणमा उनीहरुको अवस्था स्वर र व्यञ्जनबर्णका कमजोर देखिएको हो । सर्बेक्षण पछि सार्वजनिक गरिएको तथ्याकमा कक्षा ३ मा पढने विद्यार्थीले मध्य ५९.८प्रतिशतले व्यञ्जन वर्ण ( क देखि ज्ञ समम्म) नजान्ने गरेको र स्वरवर्ण (अ देखि अः) ६४ प्रतिशतले नजान्ने र वबुभ्mने गरेको उल्लेख गरिएको छ । त्यसै गरेर कक्षा २ मा पढने मध्य २५ प्रतिशतले मात्रै राम्रोसंग व्यञ्जनवर्ण जान्ने गरेको र २ प्रतिशतले सामान्य गरि बुझन सकके गरेको उल्लेख छ । भने स्वर वर्ष १७ प्रतिशतले मात्रै रामा्रे संग जान्ने गरेको र २३ प्रतिशतले केहि बुझने गरेको तथ्याकमा देखाइएको छ । कक्षा १मा पढने मध्य ६ प्रतिशतले मात्रै स्वरवर्ण अर्थात अ आ, जान्ने गरेको र ४८ प्रतिशतले सामान्य रुपमा मात्रै बुझने गरेको पाइएके छ । भने १२ प्रतिशतले मात्रै व्यञजनवर्ण जान्ने गरेको पाइएको छ । भने १३ प्रतिशतले सामान्य रुपमा बुझने गरेको पाइएको छ । आधार भुत शिक्षाम लिने वेला नै जान्नु अक्षरहरु कक्षा तीनमा पुग्दा सम्ममा जान्न नसकनुले नेपालको सामुदायीक शिक्षामा शैक्षिक उपलब्धीको अवस्था दयनीय भएको पुष्टी गरेको छ । विश्व शिक्षाले आफुले परियोजना लागु गरेका गाविसका विद्यालय र आसपासका विद्यालयहरुमा शैक्षिक अवस्था बुझनलाई ध्भ्ीब् (विश्व शिक्षा सिकाई उपलब्धी) नामाकरण दिएर सर्बेक्षण गरेको थियो । कमजोरीको पहिचान गरि सिकाई उपलब्धी हासिल गर्न यो सर्बेक्षण गरिएको हो विश्व शिक्षाको सहयोगका दाङमा सञ्चालन भएको संगै सिकौ संगै बढौ परियोजनाका संयोजक एलवी चौधरीले जानकारी भने जिल्लामा २ वर्ष देखि परियोजना सञ्चालन भइरहेकाले सिकाई उपलब्धीको अवस्था बुझन सर्बेक्षण गरिएको हो । कक्षा तीनमा पढने विद्यार्थीले ३९.२ प्तिशतले मात्रै व्यवञ्जन वर्ण प्रस्ट संग भन्न र चिन्न सक्ने गरेको पायौ विश्व शिक्षा कार्यक्रम संयोजक सिमा आचार्यले भनिन कक्षा ३ मा पढने विद्यार्थीले प्रस्ट संग स्वरवर्ण भन्न र बुझन २५ प्रतिशतले मात्रै जान्ने गरेका छन । दुइ जिल्लाका ६ गाविसमा रहेको ३ हजार ५ सय विद्यार्थीमा गरिएको सर्वेक्षणले यो देखाएको संयोजक आचार्यले वताई । उनले घर भन्दा दुरी टाढा भएका वालवालीकाहरुमा सिकाई उपलब्धी कम भएको पाइएको वताईन । यसमा पनि बढि जनजाती समुदायका वालवालीका रहेका छन । सर्बे गरिएका सबै गाविसहरु आदीवासी जनजाती विद्यार्थीहरु वढि रहेका छन । जिल्ला शिक्षा कार्याल दाङका जिल्ला शिक्षा अधिकारी प्रह्लाद अर्यालले मातृभाष फरक भएका कारण पनि यसो भएको हुन सकने वताए । उनले शिक्षकहरुले नेपाली विषयका विशेष ध्यान दिई शैशिक्षक कार्यातालिका अनुसार अध्यापन गराएका यो समस्या हटने वताए ।